Mikrobiyoloji Laboratuvarı Tasarımı Ve Yönetimi

MİKROBİYOLOJİ LABORATUVARI TASARIMI VE YÖNETİMİ

ISBN: 978-625-8863-09-3

19,5 x 27,5 cm

kuşe kağıda

karton kapak

472 sayfa

Ülkemizde çeşitli boyutlarda pek çok laboratuvar halen hizmet vermektedir. Hizmet verdikleri hastanelerin kapasitelerine göre test olanakları da değişiklik göstermektedir. Bu laboratuvarların bir kısmı mikrobiyoloji, biyokimya, patoloji gibi alanları ayrı ayrı yürütmekte iken, bazıları merkez laboratuvarı olarak hizmet vermektedir. Şehir hastaneleri ve bazı üniversitelerde bu hizmet özel şirketler tarafından yürütülmektedir. 

Bu laboratuvarların birçoğu modern tasarım ve teknolojiye sahipken, bazıları eski binalarda, güncel teknolojiden ve olanaklardan uzak bir şekilde hizmet vermekte ve buralara tayin olan meslektaşlarımızın mevcut durumu iyileştirmeleri ve geliştirmeleri gerekmektedir. Özellikle uzmanlık eğitimini yeni tamamlamış bir meslektaşımızdan, satın alma koşullarından standartlara uyuma; bulundukları bölgelerin endemik etkenlerine yönelik yeni testleri sisteme eklemelerinden bu testlere uygun laboratuvar ortamlarını yaratmalarına ve bu testlerin iç ve dış kalite kontrollerine kadar her noktada fikir yürütmeleri ve bunları pratiğe sokmaları; tüm bunların yanı sıra, çalışma ortamlarının yeniden organizasyonu ve tâdilatına katkıda bulunmaları beklenmektedir. Bu konularda onlara destek verebilecek derli toplu, yeterli yerli bilimsel kaynağın bulunmaması, bu meslektaşlarımızın kendilerini birçok noktada yetersiz hissetmesine neden olmaktadır. 

Yeni bir tıbbi mikrobiyoloji laboratuvarının kurulması ya da mevcut bir laboratuvarın yenilenmesi için; mekân, iş akışı, dolaplar, ekipmanlar, havalandırma, aydınlatma, sıhhi tesisat, elektrik donanımı, test yöntemleri, testleri etkileyen tasarım konuları ve biyogüvenlik uygulamalarının, sorun çıkarmayacak şekilde planlanması ve bu konularda akıllı seçimler yapılması gerekmektedir. Laboratuvar ve personel yönetiminin; teknoloji ve prosedür ile ilgili değişikliklere daha kolay ve etkili bir şekilde yanıt vermesini sağlayacak şekilde düzenlenmesi, her zamankinden daha önemlidir. İşte bu noktada uygun laboratuvar tasarımı, birçok öğenin dikkatli bir şekilde harmanlanmasını gerektirir ve bu, ancak fırsatlar, olasılıklar ve potansiyel sorunlar iyi anlaşıldığında etkili bir şekilde gerçekleştirilebilir. 

Günümüzde klinik laboratuvarlar; teknolojik gelişmeler, artan bilgisayar kullanımı ve azalan iş gücüyle ortaya çıkan sayısız değişime uyum sağlamak zorunda kalmaktadır. Laboratuvar çalışanları, klinikte etkili olmak ve rekabette öne çıkmak için, tesislerine entegre etmeleri gereken yeni prosedür ve ekipmanlarla karşı karşıya kalmakta ve bu nedenle birçok laboratuvar yöneticisi, laboratuvarlarının işlevsel sürdürülebilirliğini korumak için mevcut tesisleri yenilemek veya yeniden düzenlemek zorunda kalmaktadır.

Tüm bunları planlarken; dünyada ve ülkemizde bu konuda çıkarılmış kanunlar, yönetmelikler, talimatlar ve uygulama standartları güvenilir birer yol gösterici olacaktır. Önerilen yönergeler, daha kabul edilebilir güvenlik veya işlevsellik düzeylerini standardize etmeyi amaçlamaktadır. Bu kitapta atıfta bulunulan referansların çoğu, başta Amerika Birleşik Devletleri, Avrupa ülkeleri ve birçok ülkenin yanı sıra ülkemizin gerekliliklerine de atıfta bulunmaktadır.

Laboratuvar tasarımı, dikkatli ve özenli bir şekilde uygulandığında iyi planlanmış ve son derece işlevsel bir laboratuvarla sonuçlanan birçok faaliyeti içerir. Laboratuvar, çalışanlar için tasarlanmalı ve onlara üretkenliği artıran güvenli ve keyifli bir çalışma ortamı sunmalıdır. İyi bir çalışma ortamı sağlayan laboratuvarlar, seçkin araştırmacıların işe alınmasına ve elde tutulmasına yardımcı olacaktır.

Laboratuvar yöneticilerinin, binlerce sayfalık farklı ve görünüşte çelişkili yönetmeliklere aşina olmalarını veya boş zamanlarında mimarlık ve mühendislik konularında uzmanlaşmalarını beklemek mantıklı değildir. Bu konu, laboratuvar tasarımı konusunda uzmanlaşmış danışmanların, mimarların ve mühendislerin yanı sıra, yönetmeliklerin uygulanmasından sorumlu görevlilerin uzmanlık alanıdır. 

Bu kitabı, ilgili diğer yayınlardan ayıran bir özellik, birçok farklı dokümanda yer alan birçok konunun birlikte ele alınmış olmasıdır. Bu kitap ile, laboratuvar tasarım öğeleri hakkında temel bilgiler vermek ve bir laboratuvar tasarlarken dikkate alınması gereken tasarım öğeleri hakkında yardımcı olmak ve rehberlik sağlamak amaçlanmıştır. Bu proje, ülkemizde doğru yönde bir başlangıç olacak ve yıllar içerisinde ülkemizde meydana gelebilecek kanun ve yönetmelik değişikliklerine göre revize edilebilecek bir kaynak oluşturacaktır.

Prof. Dr. Ahmet BAŞUSTAOĞLU

Prof. Dr. Dürdal US